AMAÇ: Ýntimal hiperplazi arterlerin hemodinamik strese karþý normal adaptif bir özelliði olduðu kadar arteriyel injurilerin iyileþmesinin karakteristik bir özelliðidir.Ýntimal hiperplazi,invaziv vasküler giriþimler için önemli bir klinik problemdir ve bypass greftlerinin uzun dönem sonuçlarýný etkiler. Ýntimal hiperplaziyi azaltmak çeþitli farmakolojik ajanlar deneysel çalýþmalarda baþarýyla kullanýlmaktadýr.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalýþmamýzda parsiyel transekte edilip primer onarýlan sýçan abdominal aortlarýnda deksametazonun intimal hiperplaziye etkisini araþtýrdýk.
Çalýþmamýzda 20 adet Wistar Albino cinsi rat rastgele 4 gruba ayrýldý. Grup A (Kontrol grubu) (n=5) ratlara laparotomi yapýldý ve abdominal aorta bulundu, dönüldü. Gru Sonuç olarak yüksek doz deksametazonun sýçan abdominal aortlarýnda intimal hiperplaziyi inhibe edebileceðini söyleyebiliriz. p B’deki ratlara (n=5) laparotomi yapýldý, Abdominal aorta bulundu, dönüldü. Abdominal aorta parsiyel transekte edilip 8.0 prolen ile dikilmiþtir. Grup C deki ratlara (n=5) 0.1 mg/kg deksametazon intraperitoneal uygulandý. Laparotomi yapýldý. Abdominal aorta bulundu, dönüldü. Abdominal aorta parsiyel transekte edilip 8.0 prolen dikiþ ile dikildi. Ýþlemden sonra 2 hafta deksametazon tedavisine devam edildi. Grup D’deki ratlara iþlem öncesi 0.2 mg/kg deksametazon intraperitoneal uygulandý. Abdominal aorta bulundu, dönüldü. Abdominal aorta parsiyel transekte edilip 8.0 prolen dikiþ ile dikildi. Ýþlemden sonra 2 hafta deksametazon tedavisine devam edildi. Tüm sýçanlar 2 hafta sonra sakrifiye edildikten sonra primer onarýlan abdominal aortlar eksize edildi ve histopatolojik olarak incelendi.
BULGULAR: Ýncelemeler sýrasýnda çekilen dijital fotoðraflar üzerinden “Olympus analySÝS 5” görüntü analiz programý ile intima ve media kalýnlýklarý mm cinsinden ölçülerek intimal ve medial alan hesaplanarak intima/media oraný kontrol grubu ile karþýlaþtýrýlarak incelenecektir. Abdominal aort transeksiyonu ve onarýmý sonrasý düþük doz deksametazon ve deksametazon verilmeyen gruplarýn intima/media oranlarý kýyaslandýðýnda istatiksel olarak anlamlý deðildir. Yüksek doz deksametazon verilen grupta deksametazon verilmeyen ve düþük doz deksametazon verilen gruplara göre inti-ma/media oranlarý istatiksel olarak daha düþük bulunmuþtur.
SONUÇ: Sonuç olarak yüksek doz deksametazonun sýçan abdominal aortlarýnda intimal hiperplaziyi inhibe edebileceðini söyleyebiliriz..

AMAÇ: Bu çalýþmada, çeþitli endikasyonlarla kontrastsýz toraks BT çekilen hastalarda BT parametreleri ile hemoglobin (Hb) düzeyleri iliþkilendirilerek kontrastsýz toraks bilgisayarlý tomografisinin (BT) anemiyi öngörme potansiyeli araþtýrýldý.
GEREÇ VE YÖNTEM: Retrospektif çalýþma, Ocak-Haziran 2023 tarihleri arasýnda merkezimizde 24 saat içinde kontrastsýz toraks BT taramasý ve tam kan sayýmý yapýlan 150 hastayý kapsamaktadýr. Dýþlama kriterleri arasýnda akut kanama, demir birikimi bozukluklarý, yakýn zamanda transfüzyon, gebelik ve bazý toraks BT artefaktlarý yer aldý. Hounsfield Ünitesi (HU) ölçümleri çýkan aort, sol ventrikül boþluðu ve inen aorttan elde edilmiþ ve Hb ve hematokrit (Htc) deðerleriyle karþýlaþtýrýldý. "Aortik Halka Ýþareti (ARS)" ve "Hiperdens Septum Ýþareti (HSS)" gibi anemi göstergeleri deðerlendirildi. BULGULAR: Anemik hastalar (%48), anemik olmayan hastalara kýyasla her üç yerden BT ölçümümde de anlamlý derecede daha düþük HU ölçümleri gösterdi. Özellikle HSS ve ARS varlýðý anemi ile güçlü bir þekilde iliþkiliydi. Anemiye karþýlýk gelen HU ölçümleri için eþik deðerler ROC analizi ile elde olunmuþ olup, HU ölçümleri ile Hb/Htc seviyeleri arasýnda güçlü pozitif korelasyonlar ortaya koyuldu.
SONUÇ: Bu çalýþma, kontrastsýz toraks BT parametrelerinin, özellikle de HU ölçümleri ile ARS ve HSS varlýðýnýn anemi ile anlamlý bir iliþkisi olduðu sonucuna varmýþtýr. Bu BT göstergeleri, hastalarda anemiden þüphelenmek için güvenilir, invazif olmayan belirteçler olarak kullanýlabilir ve durumun erken teþhisine ve yönetimine yardýmcý olabilir.

AMAÇ: Çalýþmamýzda penetran batýn yaralanmalarýnýn özellikleri, orjinleri, yaralanma derecesi, sonuçlarý, raporlanmasý, adli týbbi boyutunun tartýþýlmasý amaçlanmýþtýr.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalýþmada 01.01.2016-31.12.2020 tarihleri arasýnda Kütahya Saðlýk Bilimleri Üniversitesi Evliya Çelebi Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi acil sevisine baþvurusu bulunan 28619 vaka taranarak penetran batýn yaralanmasý bulunan 85 olgunun adli raporlarý ve týbbi evraklarý etik kurul onayý alýnarak retrospektif olarak deðerlendirilmiþtir.
BULGULAR: Çalýþmaya dahil edilen olgularýn %87.1’i erkek, %12.9’u kadýnlardan oluþmaktadýr. Ortalama yaþ 31±13 yýl olarak bulunmuþtur. Orjinleri incelediðinde %87.1’i kasten yaralama neticesinde geliþmiþ olduðu görülmüþtür. Olgularýn maruz kaldýðý olaylarýn gerçekleþme saati 20.00-04.00 saatleri arasýnda yoðunlaþmýþtýr. %36.5’inde alkol saptanmýþ olup, %30.6’sýnda alkol saptanmamýþtýr. Olgularýn %32.9’unda alkol testi istenmediði anlaþýlmýþtýr. Olgularda en sýk görülen yaralanmanýn %69.4 oranýnda kesici delici alet yaralanmasý ve %27.1 oranýnda ateþli silah yaralanmasý olduðu belirlenmiþtir. Vakalarýn %68.2'sinde organ hasarý saptanmýþ ve en sýk hasar gören organýn ince baðýrsak olduðu görülmüþtür. Mevcut yaralarýn ortalama sayýsý 3.6 bulunmuþtur. Olgularýn %61.2'sinde batýn içi kanama, %8,2'sinde ise batýn içi arter yaralanmasý tespit edilmiþtir. Penetran batýn yaralanmalarýnýn ölüm oraný %8.2 olarak bulunmuþtur.
SONUÇ: Adli travmatolojide travmanýn aðýrlýk derecesi deðerlendirilmesinde en aðýr grubu oluþturan yaþamsal tehlikenin ve organ iþlev kaybýnýn meydana gelmesi penetran batýn yaralanmalarýnda sýklýkla görülmektedir. Penetran batýn yaralanmalarý bizim çalýþmamýzda ve literatürdeki çalýþmalarda en sýk þiddet olaylarý sonucu meydana gelmektedir.

AMAÇ: Travma iliþkili adrenal yaralanmalar, gözden kaçabilen ve nadir olduðu düþünülen olgulardýr. Bu çalýþmada, travma iliþkili ciddi yaralanmalarda adrenal bez yaralanmasý görülme sýklýðý, ve hastalarýn erken dönem sonuçlarýna etkisini deðerlendirme amaçlanmýþtýr.
GEREÇ VE YÖNTEM: Üçüncü basamak refere travma merkezine, Ocak 2012 ve Ocak 2023 arasý travma protokolü ile baþvuran, bilgisayarlý tomografi çekilen tüm hastalar retrospektif olarak incelendi. Geliþinde ölü kabul edilenler ve eksik verisi olanlar çalýþmadan çýkartýldý. Hastalar yetiþkin ve pediyatrik olarak iki gruba; radyolojik veya klinik olarak tanýsý konulan adrenal yaralanmasý olup olmamasýna göre de alt gruplara bölündü. Demografik veriler, yaralanma mekanizmasý, yaralanma ciddiyet skoru, eþlik eden diðer abdominal organ yaralanmalarý, ve 30-günlük mortalite oranlarý karþýlaþtýrýldý. BULGULAR: Toplam 1253 hasta çalýþmaya dahil edildi: 950 yetiþkin ve 303 pediyatrik. Yetiþkin grubunda adrenal yaralanma 45 (%4,7) hastada görüldü. Mekanizmalar incelendiðinde araç içi trafik kazasý (%26,7 vs. %14,3) ve yaya kazasýnýn (%37,8 vs %15,5) adrenal yaralanmalý hastalarda daha sýk olduðu görüldü. Penetran travma adrenal yaralanmalý grupta daha azdý. Sað tarafýn yaralanma oraný daha fazlaydý (%55,6). Adrenal yaralanmasý olan hastalarýn yaralanma ciddiyet skorlarý daha yüksekti ve eþlik eden karaciðer (%17,8 vs. %3,9), dalak (%11,1 vs. %3,6) ve böbrek (%15,6 vs. %1,3) yaralanma oranlarý daha fazlaydý. Pediyatrik grupta adrenal yaralanma 30 hastada tespit edildi (%14,8). Yetiþkin grubu gibi, adrenal yaralanma daha çok künt travma iliþkiliydi ve sað taraf dominanttý (%60). Yetiþkin grubuna kýyasla, yaralanma ciddiyeti skoru, yaralanma olan ve olmayan gruplar arasý benzerdi. Eþlik eden organ yaralanmasý yetiþkin grubu gibi adrenal yaralanma olan hastalarda daha fazlaydý. 30-günlük mortalite oraný, hem yetiþkin hem pediyatrik grupta anlamlý olarak yüksekti (yetiþkin: %15,6 vs. %2.9, pediyatrik: %10 vs. %1,8). Adrenal yaralanmalý hastalarda mortaliteye en çok etki eden faktörler majör baþ&boyun ve toraks yaralanmalarýydý.
SONUÇ: Yüksek enerjili travmalara baðlý adrenal yaralanmalar nadir deðildir. Genellikle künt travma ve eþlik eden diðer abdominal organ yaralan-malarý ile beraber görülürler. Otuz-günlük mortalite oranlarý, yaralanma olan hastalarda daha yüksektir.

AMAÇ: Bu çalýþma, Acil Saðlýk Hizmetleri (ASH) saðlayýcýlarý tarafýndan yapýlan hastane öncesi deðerlendirmeler ve ön tanýlarýn, bir metropol Acil Servis hekimleri tarafýndan verilen nihai tanýlarla karþýlaþtýrýldýðýnda doðruluðunu ve kalitesini deðerlendirmeyi amaçlamaktadýr.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif gözlemsel çalýþma, 1 Ocak 202–31 Aralýk 2022 tarihleri arasýnda Ankara, Türkiye'deki Yenimahalle ASH Komuta Merkezi'nden elde edilen kayýtlarý kullanmýþtýr. Veriler, tekrar eden ASH baþvurularý ayrý ayrý sayýlarak, bireysel hastalar yerine vaka olarak kaydedilmiþtir. Vakalar, ASH çaðrý zamaný, ASH istek nedenleri, yaþ, cinsiyet, uyruk ve hastaneye varýþ günü gibi kategorilere ayrýlarak sosyoekonomik etkiler ve yoðunluk kalýplarý deðerlendirilmiþtir. Çalýþma, sahada çözülen vakalar, ASH transferini reddedenler ve 18 yaþ ve üstü hastalar hariç tutularak, 2.528 pediatrik vakayý içermiþtir. Veri analizi IBM SPSS 27.0 kullanýlarak yapýlmýþ olup, istatistiksel anlamlýlýk p<0.05 olarak belirlenmiþtir. BULGULAR: Çalýþma 2.528 vakayý içermektedir. Veriler, ASH saðlayýcýlarýnýn ortalama 9.9 ± 4.7 yýllýk deneyime sahip olduðunu ortaya koymuþtur. 1.839 vakada (%72.7) ASH saðlayýcýsý kadýn iken, 689 vakada (%27.3) ASH saðlayýcýsý erkektir. Hastalarýn ortalama yaþý 9.2±5.8 yýl olup, 1.173'ü (%46.4) kýz ve 1.355'i (%53.6) erkektir. Ön taný doðruluðu, daha genç ve erkek hastalarý içeren vakalarda daha yüksek bulunmuþtur. Ayrýca, mesai saatleri (08: 00-15: 59) içinde, mesai saatleri dýþýna (16: 00-23: 59) kýyasla daha düþük ön taný doðruluðu gözlemlenmiþtir. ASH çaðrýlarýnýn çoðunluðu týbbi nedenlerle (%70.5, 1.783 vaka) yapýlýrken, travma ile ilgili çaðrýlar (%29.5, 745 vaka) ikinci sýrada gelmektedir.
SONUÇ: Bu çalýþma, ASH saðlayýcýlarýnýn hastane öncesi deðerlendirmeler ve ön tanýlarýn doðruluðunu ve kalitesini artýrmak için sahada eðitimlerini iyileþtirme gereðini vurgulamaktadýr. Bulgular, daha genç ve erkek hastalarýn daha yüksek ön taný doðruluðu oranlarýna sahip olduðunu ve mesai saatlerinde doðrulukta belirgin bir azalma olduðunu, bu durumun hedeflenmiþ eðitim ve protokol ayarlamalarý için potansiyel alanlar olduðunu önermektedir.

AMAÇ: Bu çalýþma, erken dönem yanýk hastalarýnda üç farklý egzersiz protokolünün fonksiyonel kapasite üzerine etkisini araþtýrmak amacýyla planlandý.
GEREÇ VE YÖNTEM: Yanýk Merkezinde (servis ve yoðun bakým ünitesinde) yatan toplam 25 hasta çalýþmaya dahil edildi. Çalýþmaya dahil edilen bireyler yanýk yüzdesi ve yanýk tipine göre kovaryant adaptif randomizasyon yöntemi ile üç gruba ayrýldý: 1-standart tedavi, 2-standart tedavi + aerobik egzersiz eðitimi, 3-standart tedavi + hastanýn metabolik durumuna göre belirlenen kombine egzersiz (aerobik ve dirençli egzersiz). Bireyler hastaneye yatýþlarýnýn ilk gününden itibaren altý hafta boyunca haftalýk olarak deðerlendirildi. Fonksiyonel kapasiteyi deðerlendirmek için 6 dakikalýk yürüme testi, fizyolojik tüketim indeksi ve Týbbi Araþtýrma Konseyi kas gücü ölçümleri kullanýldý. Tüm hastalarýn metabolik durumlarýný ölçmek için taþýnabilir metabolizma takip cihazý kullanýldý.
BULGULAR: Standart tedaviye ek olarak verilen aerobik egzersizler ve metabolik duruma göre belirlenen kombine egzersiz (aerobik ve direnç) fonksiyonel kapasite üzerinde standart tedaviye göre daha etkiliydi (p<0.05). Metabolik duruma göre belirlenen kombine egzersizi (aerobik ve direnç) yapan hastalarda fonksiyonel kapasitedeki iyileþme diðer iki gruba göre daha hýzlýydý (p<0.05).
SONUÇ: Standart tedaviye ek olarak verilen aerobik egzersizler ve metabolik duruma göre belirlenen kombine egzersiz (aerobik ve direnç), fonksiyonel kapasiteyi geliþtirmede standart tedaviye göre daha etkilidir. Bu yaklaþýmýn potansiyel uzun vadeli faydasýný belirlemek için daha fazla kontrollü çalýþmaya ihtiyaç vardýr.

AMAÇ: Kalça kýrýðý ameliyatlarýnda mortalite ve morbidite geliþimine katkýda bulunan çeþitli faktörler vardýr. Bu çalýþmada anestezi tipi, anestezi yönetimi, cerrahi yöntem, ameliyatýn zamanlamasý gibi deðiþtirilebilir faktörlerin 30 günlük mortalite oraný, yoðun bakým ünitesine yatýþ ve komplikasyonlar üzerindeki etkisini araþtýrmayý amaçladýk.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bir Eðitim ve Araþtýrma Hastanesinde Ocak 2021 ile Aralýk 2023 tarihleri arasýnda kalça kýrýðý nedeniyle ameliyat edilen toplam 400 hasta retrospektif olarak analiz edildi. Hastalar iki gruba ayrýldý: serviste takip edilenler Grup 1 (n=304) ve yoðun bakým ünitesinde takip edilenler Grup 2 (n=96) olarak adlandýrýldý.
Demografik özellikler, Amerikan Anestezistler Derneði fiziksel durum skorlarý, komorbidite tipi, anestezi tipi, cerrahi yöntem, cerrahi gecikme süresi, cerrahi süre, kan transfüzyon gereksinimi ve komplikasyonlar kaydedildi.
BULGULAR: Grup 2'deki hastalarýn yaþ ortalamasý, komorbidite ve mortalite oranlarý Grup 1'e göre daha yüksekti (p<0.001). Komorbidite türleri açýsýndan, koroner arter hastalýðý ve kronik böbrek yetmezliði olan hastalarda yoðun bakým ünitesine yatýþ oraný daha yüksek bulundu (p<0.001). Ortalama cerrahi gecikme ve hastanede kalýþ süresi Grup 2'de daha yüksekti (p<0.001). Yapýlan multivaryant lojistik regresyon analizinde; yaþ (p<0.001, QR=1.91 Cl=1.046-1.137), ASA skoru (p<0.001 QR=3.872 Cl=1.913 - 7.838), cerrahi gecikme süresi (p<0.001, QR=2.029 Cl=1.365-3.017), cerrahi yöntem (p=0. 003, QR= 2.003 Cl=1.258-3.188) ve hastanede kalýþ süresi (p=0.006, QR=1.147 Cl: 1.04-1.266) 30 günlük mortalite için prediktif faktörler olarak belirlendi.
SONUÇ: Bu çalýþmada yaþ, ASA sýnýflandýrmasý, hastanede kalýþ süresi, cerrahi yöntem ve cerrahi gecikmenin hem morbidite hem de mortalite için prediktif faktörler olduðu bulunmuþtur. Bunlar arasýnda cerrahi gecikme süresi, tüm faktörler göz önünde bulundurulduðunda deðiþtirilebilir bir parametre olarak görülmektedir.

AMAÇ: Deprem ve diðer doðal afetlerde doðrudan travmaya baðlý olarak ciddi sayýda yaralanma meydana gelmektedir. Ayrýca afetin aþýrý iþ yükü yüklenen saðlýk kurumlarýný da etkilemesi nedeniyle saðlýk çalýþanlarý deprem sýrasýnda önemli zorluklarla karþý karþýya kalmaktadýr. Bu baðlamda yakýn çevrede saðlýk hizmeti veren hastaneler önemli bir rol oynamaktadýr. Ancak doðru planlamayla saðlýk krizi en iyi þekilde yönetilebilir.
GEREÇ VE YÖNTEM: 6 Þubat 2023'te Türkiye'nin güney ve ortadoðu bölgelerinde meydana gelen depreme baðlý yaralanma nedeniyle Mersin Þehir Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi'ne baþvuran hastalar üzerinde tek merkezli retrospektif bir çalýþma yapýldý. Çalýþma kriterlerini karþýlayan toplam 2155 hasta analize dahil edildi.
BULGULAR: Çalýþmamýza dahil edilen 2155 hastanýn %46.8'i (n=1009) erkek olup yaþ ortalamasý 45.86±17.68 yýl idi. Düþmeler (% 57.2, n=1233) en sýk görülen yaralanma mekanizmasý olup, vakalarýn %71.9'u (n=1550) hastanemize kendi imkanlarý ile baþvurmuþtur. Kranial bölgede en sýk görülen yaralanmalar yumuþak doku yaralanmasý ve cilt kesileri iken, torasik bölgede yumuþak doku yaralanmasý ve kaburga kýrýklarý en sýk görülen yaralanmalardý. Abdominal yaralanmalar içindeen sýk yumuþak doku yaralanmasý ve retroperitoneal kanama saptanýrken, üst ve alt ekstremitede ise yumuþak doku yaralanmasý ve kýrýklarý en sýk olarak saptandý. Olgularýn %11,1'inde (n=240) üst ekstremitede, %21.3'ünde (n=458) alt ekstremitede kýrýk tespit edildi.Rabdomiyoliz en sýk görülen yaralanma türlerinden biriydi (n=443, %20,6). Vakalarýn %9.2'sinde (n=198)Crushsendromu ve akut böbrek hasarý saptandý; bu durum 40 (%1.8) hastada toplam 46 amputasyona ve 132 (%6.1) hastada 164 fasiyotomiye yol açtý. Ortopedi bölümü en sýk cerrahi müdahale ve hastaneye yatýþlarý gerçekleþtirdi. Vakalarýn %3.0'ýnda (n=62) mortalite gözlendi.
SONUÇ: Bu çalýþma deprem sonrasýnda iþ yükünde ve hasta hacminde önemli bir artýþ olduðunu ortaya koymuþtur. Deprem gibi ciddi travma riski yüksek olan afetlerde kýrýk, ezilme sendromu, amputasyon, fasiyotomi gibi durumlara hýzlý müdahale için çok sayýda saðlýk profesyoneline ihtiyaç vardýr. Afet planlamasý ve olasý sonuçlara karþý hazýrlýklý olmak, hastaneleri ilgilendiren saðlýk krizini hafifletecek ve mortalite ve morbiditede önemli azalmalara yol açacaktýr.

AMAÇ: Çalýþmamýzýn amacý, Türkiye'de Kahramanmaraþ depremi sonrasý yoðun bakýmda takip edilen crush sendromu tanýlý hastalarda nötrofil-lenfosit oraný (NLR), lenfosit-monosit oraný (LMR) ve trombosit-lenfosit oranýnýn (PLR) 28 günlük mortalite üzerindeki prognostik etkisini deðerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalýþmaya deprem sonrasý crush sendromu tanýsýyla yoðun bakým ünitesine yatýrýlan toplam 63 yetiþkin hasta dahil edildi. Hastalarýn týbbi kayýtlarý takip formlarý ve hastane veri sistemi kullanýlarak incelendi.
BULGULAR: Hastalarýn ortalama yaþý 38.9±17.3 yýl ve enkaz altýnda geçen ortanca süre 31.5 saat idi. 28 günlük mortalite oraný %27 idi. Tek deðiþkenli genelleþtirilmiþ tahmin denklemleri (GEE) veya diðer analizlerde, 28 günlük mortalite gruplarý arasýnda anlamlý bulunan deðiþkenler (veya aday deðiþkenler) ve biyolojik bir faktör olarak yaþ, çok deðiþkenli GEE modeline dahil edildi. Sürekli renal replasman tedavisi (CRRT), serum sodyum konsantrasyonu, sýralý organ yetmezliði deðerlendirme (SOFA) skoru ve PLR'nin mortalite üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlýydý. SONUÇ: Yüksek SOFA skorlarý, CRRT gerekliliði, artmýþ serum sodyum seviyeleri, ve azalmýþ PLR deðerleri deprem sonrasý crush sendromu tanýlý hastalarda 28 günlük mortaliteyi artýrmaktadýr.

AMAÇ: Kafa travmasý, ölüm ve sakatlýðýn önde gelen nedenleir. Aðýr kafa travmasý için standart tedavi protokolleri mevcutken, bebeklerde ve yenidoðanlarda pozitif görüntüleme bulgularý olan hafif kafa travmalarý için net takip standartlarý bulunmamaktadýr. Orta ve hafif kafa travmasý olan çocuklarda kontrol beyin BT görüntülemesi rutin olarak önerilmezken, bebekler ve yenidoðanlarda kontrol görüntüleme ihtiyacý belirsizliðini korumaktadýr.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalýþmamýz retrospektif, gözlemsel ve tanýmlayýcý bir çalýþmadýr. Ankara Etlik Þehir Hastanesi Etik Kurulu onayý ile acil servise izole kafa travmasý ile baþvuran 1 yaþ altý hastalar incelendi. Dahil edilme kriterleri arasýnda acil servise baþvuru, birden fazla beyin BT çekilmesi ve hafif kafa travmasý (GKS >13) yer aldý. Eksik takip verileri veya çoklu travmasý olan hastalar hariç tutuldu. Yaþ, cinsiyet, travma mekanizmasý, ilk ve kontrol beyin BT bulgularý, hastaneye yatýþ ve cerrahi iþlemler kaydedildi ve SPSS istatistik paketi kullanýlarak analiz edildi.
BULGULAR: Tarama sonucu bulunan 238 hastadan 154'ü çalýþmaya dahil edildi. Bu 154 hastanýn %66.9'u erkekti ve yaþ ortalamasý 5.99 aydý. En sýk baþvuru semptomu %79.2 ile travma bölgesinde þiþlikti. En sýk görülen travma mekanizmasý %85.1 ile düþme (<90 cm) idi. Kontrol BT'de patolojik ilerleme hastalarýn %5.2'sinde gözlendi ve yalnýzca %1.9'unda cerrahi tedavi gerekti. Hastalarýn %34.4'ü hastaneye yatýrýldý. Beyin parankimal patolojisi olan hastalar, kontrol BT'de daha yüksek oranda patolojik ilerleme ve daha uzun hastanede kalýþ gösterdi.
SONUÇ: Hafif kafa travmalý bebeklerde kontrol beyin BT taramalarý, beyin parankimal patolojisi olan vakalar dýþýnda hasta sonuçlarýný deðiþtirmemektedir. Çalýþma verileri izole kafatasý kýrýklarýnda tekrar görüntülemenin faydasý olmadýðýný gösterdi. Görüntüleme artefaktlarý, taramalarýn tekrarlanmasýný gerektirmiþ ve bu da radyasyona maruz kalmanýn artmasýna katkýda bulunmuþtur. Gereksiz tekrarlanan görüntüleme, radyasyona maruz kalmayý ve maliyetleri artýrmaktadýr. Hastalarýn küçük bir yüzdesinde intrakraniyal patolojinin ilerlemesi gözlendi, bu da kontrol görüntüle-menin yalnýzca beyin parankimal hasarý varlýðýnda yapýlmasýný haklý göstermektedir. Bu bulgularý doðrulamak için daha büyük örneklem büyüklüðüne sahip prospektif çalýþmalara ihtiyaç vardýr.

AMAÇ: Ateþli silah yaralanmalarý gibi yüksek enerjili yaralanmalar, alt ekstremitelerde aþýrý yumuþak doku ve kemik kaybýna neden olabilir.Bu tür yaralanmalarda öncelikli olarak ekstremitenin korunmasý hedeflense de,ekstremitenin kurtarýlmasý ve fonksiyonun restorasyonu için tekrarlanan cerrahi iþlemler hastaya hem fiziksel hem de psikolojik açýdan zarar verici sonuçlar doðurabilmektedir.Çalýþmanýn temel amacý ateþli silah yaralanmasý sonrasý erken dönemde alt ekstremite amputasyonu yapýlan hastalarýn fiziksel ve psikolojik bulgularý ile geç dönemde amputasyon yapýlan hastalarýn sonuçlarýnýn deðerlendirilmesidir. Ayrýca geç diz altý amputasyon uygulanan hastalarda prognozu etkileyen faktörleri de deðerlendirilmiþtir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif çalýþmaya Mart 2017 ile Mart 2022 tarihleri arasýnda ateþli silahlara baðlý alt ekstremite yaralanmasý sonrasý diz altý amputasyon uygulanan hastalar dahil edildi. Yaralanmanýn hemen ardýndan götürüldükleri ilk merkezde acil diz altý amputasyon uygulanan hastalar erken amputasyon grubunu oluþturdu.Baþka bir merkezde yapýlan ilk müdahalenin ardýndan tedavilerinin devamý için üçüncü basamak sevk merkezimize nakledilen ve daha sonra diz altý amputasyon uygulanan hastalar geç amputasyon grubunu oluþturdu. Hastalar yaþ, cinsiyet, amputasyon tarafý, fantom uzuv aðrýsý varlýðý ve travma sonrasý stres bozukluðu açýsýndan deðerlendirildi.
BULGULAR: Toplam 35 hastanýn bilgileri hastane kayýtlarýndan elde edildi; Erken amputasyon grubunda 16, Geç amputasyon grubunda ise 19. Hastalarýn tamamý erkekti. Yaralanma anýnda ortalama yaþ 25.5±5.3 yýl (aralýk, 20-45 yýl) ve ortalama takip süresi 37±17 ay (aralýk, 25-72 ay) idi. Yaþanan fantom uzuv aðrýsý karþýlaþtýrýldýðýnda gruplar arasýndaki fark istatistiksel olarak anlamlýydý; Erken amputasyon grubunda 1 (%10) hastanýn, Geç amputasyon grubunda ise 9 (%90) hastanýn fantom uzuv aðrýsý yaþadýðý görüldü (p=0.010). Erken amputasyon grubunda 3 (%23) hastada, Geç amputasyon grubunda ise 10 (%77) hastada Travma sonrasý stres bozukluðu tanýsý konuldu (p=0.039).
SONUÇ: Geç diz altý amputasyon uygulanan hastalarýn Fantom uzuv aðrýsý ve Travma sonrasý stres bozukluðundan daha yüksek oranda etkilendikleri belirlendi. Alt ekstremitede ciddi açýk yaralanmasý olan hastalarda ekstremite koruyucu cerrahiye karar verirken geç diz altý amputasyon ile iliþkili kötü sonuçlarýn dikkate alýnmasý çok önemlidir. Hastalar bu olumsuz sonuçlar konusunda iyice bilgilendirilmelidir.

AMAÇ: Okulda þiddet en geniþ tanýmýyla okulda, okul çevresinde, okula giderken veya okula iliþkin herhangi bir çevrede fiziksel, psikolojik, cinsel þiddet ve zorbalýk içeren eylemler bütünü olarak tanýmlanmaktadýr. Okul ortamýný çocuðun günlük yaþamýnýn büyük bir kýsmýný geçirdiði bir yer olarak düþündüðümüzde, çocuðun yaþamý üzerindeki etkisi azýmsanamayacak kadar büyüktür. Bu çalýþmada anabilim dalýmýzda adli raporlarý düzenlenen okulda þiddet ve zorbalýk olgularýnýn özellikleri paylaþýlarak; okul içi þiddet ve zorbalýk olgularýnýn tespiti ve engellenmesine yönelik çözüm önerilerinin sunulmasý ile bu hususta literatüre katký saðlamak amaçlanmýþtýr.
GEREÇ VE YÖNTEM: 01.01.2012-31.12.2022 tarihleri arasýnda Dokuz Eylül Üniversitesi Týp Fakültesi Adli Týp Anabilim Dalýnca düzenlenen toplam 14330 adli rapor incelendi ve toplam 125 olgunun okulda þiddet gördüðü tespit edildi. Öðrenci olmayan 5 olgu analiz dýþý býrakýlarak çalýþmaya sadece öðrenci olan 120 olgu dahil edildi. Sosyodemografk veriler, þiddetin türü, olayýn geçtiði yer, okul çaðý, yaralanma orjini, ruhsal deðerlendirme sonuçlarý vb. deðerlendirildi. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 29.0 paket programý kullanýlarak yapýldý.
BULGULAR: Toplam 120 olgunun 90’ný (%75) erkek, 25’i (%25) kadýndý. Olgularýn en sýk ortaöðretim (n=73, %60.8), ikinci sýklýkta ise (n=36, %30) ilköðretim düzeyinde þiddete maruz kaldýðý tespit edildi. Maruz kalýnan þiddetin türü incelendiðinde; en sýk (n=96, %80) fiziksel, ikinci sýklýkta cinsel (n=21, %17.5) þiddet olduðu görüldü. Erkeklerin %91.1’nin (n=82) fiziksel, kadýnlarýn ise %43.3’ünün (n=13) cinsel þiddete maruz kaldýðý saptandý. Cinsiyete göre maruz kalýnan þiddetin türü arasýnda istatistiksel olarak anlamlý bir iliþki bulundu (p<0,001). Þiddet sonrasý ruhsal deðerlendirmesi yapýlan olgulara en sýk konulan tanýnýn travma sonrasý stres bozukluðu (TSSB) (n=15, %45.5) olduðu görüldü.
SONUÇ: Þiddet ve zorbalýk eylemleri ile mücadelede, farklý kültürlerdeki okullarda zorbalýk nedenlerinin analiz edilmesi, problem alanýna iliþkin uygun giriþimlerin planlanýp uygulanmasý ve sonuçlarýnýn yaygýnlaþtýrýlmasý ile tekrar edebilir olaylarý önlemeye dayalý stratejilerin daha etkin sonuçlar vereceði kanaatindeyiz.