Gebelikte akut apandisit tanı yöntemlerinin kısıtlılıkları klinik skorlama sistemleri ile aşılabilir mi?

AMAÇ: Gebelikte akut apandisit, obstetrik patolojiler dışında en sık acil cerrahi nedenidir. Gebelikteki fizyolojik değişimler akut apandisit semptom ve bulgularının duyarlılığını azaltmaktadır. Bu çalışmanın amacı, gebe hastalarda Alvarado, Appendicitis Inflammatory Response (AIR), Raja Isteri Pengiran Anak Saleha Appendicitis (RIPASA) ve Tzanakis skorlama sistemlerinin etkinliğini karşılaştırmak ve cerrahi tekniklerin sonuçlarını değerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Ocak 2017-Ocak 2025 tarihleri arasında, akut apandisit tanısı ile ameliyat edilen 39 gebe hasta retrospektif olarak incelendi. Hastaların demografik verileri, gestasyonel haftaları, semptom ve bulguları, laboratuvar parametreleri (WBC, CRP), ultrasonografi bulguları, uygulanan cerrahi teknikler (açık/laparoskopik), histopatolojik sonuçlar, maternal ve fetal komplikasyonlar kaydedildi. Alvarado, AIR, RIPASA ve Tzanakis skorları hesaplanarak hastalar literatürde belirlenen kestirim değerlerine göre risk gruplarına ayrıldı ve histopatolojik tanı ile karşılaştırıldı. BULGULAR: Hastaların yaş ortalaması 26.0±5.3 yıl, gestasyonel haftaları 19.6±7.9 idi; %53.8’i II. trimesterdeydi. Hastaların %61.5’ine açık apendektomi, %38.5’ine laparoskopik apendektomi yapıldı. Hastaların Alvarado skoruna göre %66.7’si, AIR skoruna göre %69.2’si, RIPASA ve Tzanakis skorlarına göre %79.5’i yüksek risk grubundaydı. Histopatolojik olarak olguların %66.7’si akut apandisit, %15.4’ü perfore apandisit, %17.9’u normal apendiks olarak değerlendirildi. Akut apandisit tanılı hastalarda WBC ve CRP düzeyleri anlamlı şekilde yüksek bulundu (p<0.05). Skorlama sistemlerinin duyarlılık ve özgüllük oranları RIPASA (%93.7 ve %85.7) ve Tzanakis (%90.6 ve %71.4) skorlarında en yüksek olarak izlendi. Laparoskopik cerrahi, açık cerrahiye kıyasla daha kısa hastanede kalış süresi sağladı (p<0.001) ve maternal/fetal komplikasyonlar açısından benzer güvenlik profiline sahipti.
SONUÇ: Gebelerde akut apandisit tanısında klinik skorlama sistemleri etkin ve güvenilir bir araçtır; RIPASA skoru en yüksek tanısal performansı göstermektedir. CRP yüksekliği ve lökositoz, tanıya katkı sağlayabilir. Laparoskopik apendektomi, açık cerrahiye kıyasla kısa hastanede kalış süresi ile güvenli bir seçenektir. Bu bulgular, gebe hastalarda hem klinik skorlama sistemlerinin hem de laparoskopik cerrahinin güvenle kullanılabileceğini desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler: Akut apandisit, gebelik, RIPASA

Can clinical scoring systems overcome the limitations of diagnostic methods for acute appendicitis in pregnancy?

BACKGROUND: Acute appendicitis during pregnancy is the most common indication for non-obstetric emergency surgery. However, physiological changes associated with pregnancy can reduce the sensitivity of its clinical signs and symptoms. This study aimed to compare the diagnostic performance of the Alvarado, Appendicitis Inflammatory Response (AIR), Raja Isteri Pengiran Anak Saleha Appendicitis (RIPASA), and Tzanakis scoring systems in pregnant patients, as well as to evaluate surgical outcomes.
METHODS: A total of 39 pregnant patients who underwent surgery for acute appendicitis between January 2017 and January 2025 were retrospectively analyzed. Demographic characteristics, gestational age, clinical presentation, laboratory parameters (white blood cell count [WBC], C-reactive protein [CRP]), ultrasonography findings, surgical approach (open vs. laparoscopic), histopathological results, and maternal and fetal outcomes were recorded. Alvarado, AIR, RIPASA, and Tzanakis scores were calculated for each patient. Patients were stratified into risk categories based on established cut-off values from the literature, and diagnostic performance was assessed against histopathological findings.
RESULTS: The mean age was 26.0±5.3 years, and the mean gestational age was 19.6±7.9 weeks; 53.8% of patients were in the second trimester. Open appendectomy was performed in 61.5% of cases, while 38.5% underwent laparoscopic appendectomy. High-risk classification rates were 66.7% for Alvarado, 69.2% for AIR, and 79.5% for both RIPASA and Tzanakis scores. Histopathology confirmed acute appendicitis in 66.7% of patients, perforated appendicitis in 15.4%, and a normal appendix in 17.9%. WBC and CRP levels were significantly higher in patients with confirmed appendicitis (p<0.05). The highest sensitivity and specificity were observed with the RIPASA (93.7% and 85.7%, respectively) and Tzanakis (90.6% and 71.4%) scoring systems. Laparoscopic surgery was associated with a shorter hospital stay compared to open surgery (p<0.001), with comparable maternal and fetal safety outcomes.
CONCLUSION: Clinical scoring systems are effective and reliable tools for diagnosing acute appendicitis in pregnant patients, with the RIPASA score demonstrating the highest diagnostic accuracy. Elevated CRP levels and leukocytosis may further support diagnosis. Laparoscopic appendectomy is a safe option associated with a shorter hospital stay compared with open surgery. These findings support the safe use of both clinical scoring systems and laparoscopic surgery in pregnant patients.

Keywords: Acute appendicitis, pregnancy, RIPASA