Amaç:
Abdominal ateşli silah yaralanmaları (ASY), masif hemoraji ve kompleks intraabdominal yaralanmalar nedeniyle yüksek morbidite ve mortalite ile ilişkilidir. Bununla birlikte, abdominal ASY nedeniyle acil laparotomi uygulanan hastalarda mortalite belirleyicilerine ilişkin veriler sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, abdominal ASY nedeniyle opere edilen hastalarda klinik sonuçları değerlendirmek ve mortalitenin bağımsız belirleyicilerini ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem:
Kasım 2015 ile Kasım 2025 tarihleri arasında üçüncü basamak tek merkezde abdominal ASY nedeniyle acil laparotomi uygulanan ardışık hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. Demografik özellikler, yaralanma özellikleri, eşlik eden yaralanmalar, intraoperatif bulgular, transfüzyon gereksinimi, Yaralanma Şiddeti Skoru (ISS), Penetran Abdominal Travma İndeksi (PATI) ve klinik sonuçlar analiz edildi. Mortalitenin bağımsız belirleyicileri çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi. ISS ve PATI’nın mortaliteyi öngörme performansı ROC analizi ile değerlendirildi.
Bulgular:
Toplam 147 hasta (%96 erkek; ortalama yaş, 35,56 ± 10,75 yıl) çalışmaya dahil edildi ve mortalite oranı %17 olarak saptandı. Çoklu organ yaralanması (düzeltilmiş OR=24,11; %95 GA: 2,66–218,54; p=0,005), majör vasküler yaralanma (düzeltilmiş OR=8,75; %95 GA: 1,70–45,04; p=0,009), üç ve daha fazla ünite eritrosit süspansiyonu transfüzyonu gereksinimi (düzeltilmiş OR=4,79; %95 GA: 1,28–17,96; p=0,020) ve ileri yaş (düzeltilmiş OR=1,08; %95 GA: 1,01–1,15; p=0,018) mortalite ile bağımsız olarak ilişkili bulundu. Hem ISS hem de PATI mortalite açısından iyi ayırt edici performans gösterdi; AUC değerleri sırasıyla 0,877 (%95 GA: 0,811–0,943) ve 0,875 (%95 GA: 0,794–0,956) idi. Kohorta özgü optimal eşik değerleri ISS için 30,5 (duyarlılık %64,0; özgüllük %94,3), PATI için ise 15 (duyarlılık %88,0; özgüllük %73,8) olarak belirlendi.
Sonuç:
Acil laparotomi uygulanan abdominal ateşli silah yaralanmalarında çoklu organ yaralanması, majör vasküler yaralanma, artmış eritrosit süspansiyonu transfüzyon gereksinimi ve ileri yaş mortalitenin bağımsız belirleyicileridir. ISS ve PATI, mortalitenin öngörülmesinde prognostik değere sahip olup yüksek riskli hastaların erken dönemde belirlenmesine katkı sağlayabilir. Bu bulgular, abdominal ateşli silah yaralanmalarında erken risk değerlendirmesine ve klinik yönetimin planlanmasına katkıda bulunabilir.
Anahtar Kelimeler: Abdominal Ateşli Silah Yaralanmaları, Mortalite, Çoklu Organ Yaralanması, Vasküler Yaralanma, Yaralanma Şiddeti Skoru, Penetran Abdominal Travma İndeksi
Background:
Abdominal gunshot wounds (GSWs) are associated with significant morbidity and mortality due to hemorrhage and complex intra-abdominal injuries. However, data regarding predictors of mortality among patients undergoing emergency laparotomy for abdominal GSWs remain limited. This study aimed to evaluate clinical outcomes and identify independent predictors of mortality in surgically managed abdominal GSWs.
Methods:
A retrospective cohort study included consecutive patients who underwent emergency laparotomy for abdominal GSWs at a single tertiary hospital between November 2015 and November 2025. Demographic characteristics, injury patterns, associated injuries, operative findings, transfusion requirements, Injury Severity Score (ISS), Penetrating Abdominal Trauma Index (PATI) and clinical outcomes were analyzed. Independent predictors of in-hospital mortality were identified using multivariable logistic regression. The discriminative performance of ISS and PATI was evaluated using ROC curve analysis.
Results:
A total of 147 patients were included (96% male; mean age, 35.56 ± 10.75 years), with an in-hospital mortality rate of 17.0%. Multiorgan injury (adjusted OR, 24.11; 95% CI, 2.66–218.54; p = 0.005), major vascular injury (adjusted OR, 8.75; 95% CI, 1.70–45.04; p = 0.009), transfusion of ≥3 units of packed red blood cells (adjusted OR, 4.79; 95% CI, 1.28–17.96; p = 0.020), and older age (adjusted OR, 1.08 per year; 95% CI, 1.01–1.15; p = 0.018) were independently associated with mortality. Both ISS and PATI demonstrated good discrimination for mortality, with AUCs of 0.877 (95% CI, 0.811–0.943) and 0.875 (95% CI, 0.794–0.956), respectively. The cohort-derived optimal cutoffs were 30.5 for ISS (sensitivity, 64.0%; specificity, 94.3%) and 15 for PATI (sensitivity, 88.0%; specificity, 73.8%).
Conclusion:
Multiorgan injury, major vascular injury, increased transfusion requirement, and older age were independently associated with mortality following abdominal GSWs requiring emergency laparotomy. ISS and PATI showed prognostic value and may support the early identification of high risk patients. These findings may support early risk assessment and the management of patients with abdominal GSWs.
Keywords: Abdominal gunshot wounds, Mortality, Multiorgan injury, Vascular injury, Injury Severity Score, Penetrating Abdominal Trauma Index