Giriş:
Yapışıklığa bağlı ileus, abdominal cerrahiler sonrası sık görülen uzun dönem komplikasyonlardan biridir ve tekrarlayan hastane yatışları ile cerrahi müdahale gereksinimi nedeniyle önemli bir klinik yük oluşturur. Yapışıklık oluşumunu etkileyen faktörler geniş ölçüde araştırılmış olsa da ileusun ortaya çıkış zamanını belirleyen faktörler yeterince net değildir.

Amaç:
Tek bir abdominal cerrahi öyküsü bulunan yapışıklığa bağlı ileus hastalarında cerrahi müdahale gereksinimi ile ilişkili faktörleri değerlendirmek ve operasyon süresi ile ileus gelişim zamanı arasındaki ilişkiyi incelemek.

Yöntemler:
Bu retrospektif çalışmaya, 1 Ocak 2021 ile 1 Ocak 2026 tarihleri arasında üçüncü basamak bir merkezde yapışıklığa bağlı ileus tanısı alan 450 hasta (n=450) dahil edilmiştir. Mekanik obstrüksiyonu olan hastalar ve birden fazla abdominal cerrahi geçirmiş olanlar dışlanmıştır. Hastalar cerrahi (n=302) ve konservatif (n=148) tedavi gruplarına ayrılmıştır. Yaş, cinsiyet ve ASA skorları açısından gruplar benzer bulunmuştur (p>0.05). Önceki cerrahi tipi, operasyon süresi, cerrahi yaklaşım, kontaminasyon durumu ve ileus gelişim süresi gibi klinik değişkenler analiz edilmiştir. İstatistiksel analizlerde bağımsız örneklem t-testi, ki-kare testi, Pearson korelasyon analizi ve çok değişkenli lojistik regresyon kullanılmıştır.

Bulgular:
Toplam 450 hastanın 302’sinde (%67.1) cerrahi müdahale gerekmiştir. Cerrahi grupta operasyon süresi konservatif gruba göre anlamlı derecede daha uzun bulunmuştur (4.3±1.8 vs. 3.1±1.6 saat, p=0.003). Açık cerrahi oranı (%75 vs. %52, p=0.037) ve kontamine cerrahi saha (%78 vs. %60, p=0.030) cerrahi grupta daha yüksek saptanmıştır. Cerrahi gereksinimi olan hastalarda ileus gelişim süresi daha kısa bulunmuştur (5.5±1.9 vs. 6.8±2.1 ay, p=0.002). Operasyon süresi ile ileus gelişim zamanı arasında anlamlı negatif korelasyon tespit edilmiştir (r = -0.32, p<0.05).

Sonuç:
Operasyon süresi, cerrahi yaklaşım ve kontaminasyon durumu, yapışıklığa bağlı ileus hastalarında cerrahi müdahale gereksiniminin önemli belirleyicileridir. Operasyon süresi ile ileus gelişim zamanı arasında orta derecede negatif ilişki bulunması, daha uzun süren ameliyatların daha erken semptom başlangıcı ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu bulgular, cerrahi faktörlerin hem komplikasyon gelişme olasılığını hem de zamanlamasını etkileyebileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Yapışıklığa bağlı ileus, Postoperatif yapışıklıklar, İnce bağırsak tıkanıklığı, Ameliyat süresi, Cerrahi travma, İleus başlangıcı, Abdominal cerrahi

Predictors of Surgical Intervention and Timing of Ileus Presentation in Patients with Adhesive Small Bowel Obstruction

Background:
Adhesive ileus is a common long-term complication following abdominal surgery and represents a significant clinical burden due to recurrent hospitalizations and the need for surgical intervention. While factors influencing adhesion formation have been widely studied, determinants of the timing of ileus presentation remain unclear.
Aim:
To evaluate factors associated with the need for surgical intervention in patients with adhesive ileus who had undergone a single prior abdominal surgery and to investigate the relationship between operative duration and time to ileus presentation.
Methods:
This retrospective study included 450 patients (n=450) diagnosed with adhesive ileus at a tertiary care center between January 1, 2021 and January 1, 2026. Patients with mechanical obstruction or multiple prior abdominal surgeries were excluded. Patients were categorized into operative (n=302) and conservative (n=148) management groups. Baseline characteristics including age, sex, and ASA scores were comparable between groups (p>0.05). Clinical variables such as type of prior surgery, operative duration, surgical approach, contamination status, and time to ileus presentation were analyzed. Statistical analyses included independent samples t-test, chi-square test, Pearson correlation analysis, and multivariate logistic regression.
Results:
Of the 450 patients, 302 (67.1%) required surgical intervention. Operative duration was significantly longer in the operative group compared to the conservative group (4.3±1.8 vs. 3.1±1.6 hours, p=0.003). Open surgery (75% vs. 52%, p=0.037) and contaminated surgical fields (78% vs. 60%, p=0.030) were more frequent in the operative group. The time to ileus presentation was significantly shorter in patients requiring surgery (5.5±1.9 vs. 6.8±2.1 months, p=0.002). A significant inverse relationship was observed between operative duration and time to ileus presentation (r = -0.32, p<0.05)
Conclusion:
Operative duration, surgical approach, and contamination status were identified as significant predictors of the need for surgical intervention in patients with adhesive ileus. A moderate inverse relationship was observed between operative duration and time to ileus presentation, suggesting that longer procedures may be associated with earlier symptom onset. These findings indicate that surgical factors may influence both the likelihood and timing of adhesion-related complications.

Keywords: Adhesive ileus, Postoperative adhesions, Small bowel obstruction, Operative duration, Surgical trauma, Ileus onset,, Abdominal surgery