Amaç:
Obstrüktif sarılık (OS), hepatik hasar, sistemik inflamasyon ve bakteriyel translokasyona (BT) yol açarak çoklu organ disfonksiyonu riskini artıran klinik açıdan önemli bir durumdur. Rosa damascena Mill. (Şam gülü) uçucu yağı; antioksidan, antiinflamatuvar ve antimikrobiyal özelliklere sahip olmakla birlikte, obstrüktif sarılıkta olası hepatoprotektif ve antitranslokasyonel etkileri daha önce araştırılmamıştır. Bu çalışmada, deneysel bir sıçan obstrüktif sarılık modelinde R. damascena uçucu yağının terapötik etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntemler:
Kırk Wistar Albino sıçan rastgele üç gruba ayrıldı: sham-operasyon uygulanan kontrol grubu (n = 10), biliyer obstrüktif sarılık grubu (BOJ, n = 15) ve gül yağı ile tedavi edilen BOJ grubu (ROT, n = 15). Obstrüktif sarılık, koledok kanalının çift ligasyonu ile oluşturuldu. ROT grubundaki sıçanlara ligasyondan sonra yedi gün süreyle oral yolla R. damascena uçucu yağı (100 mg/kg/gün) verildi. Hepatik hasar; serum total bilirubin, alanin aminotransferaz, aspartat aminotransferaz, alkalen fosfataz ve gama-glutamil transferaz düzeyleri ölçülerek değerlendirildi. Bakteriyel translokasyon; kan, mezenterik lenf nodları (MLN) ve dalak dokularından alınan örneklerin aerobik ve anaerobik kültürleri ile analiz edildi.
Bulgular:
Safra kanalı ligasyonu, kontrol grubuna kıyasla serum kolestatik ve hepatoselüler enzim düzeylerinde anlamlı artışa neden oldu. Gül yağı uygulanması bu artışları, özellikle alkalen fosfataz düzeylerinde olmak üzere, anlamlı şekilde azalttı. BOJ grubundaki sıçanların %100’ünde en az iki dokuda pozitif kültür saptanırken, bu oran ROT grubunda %60’a düştü. En sık izole edilen mikroorganizmalar koagülaz-negatif Staphylococcus türleri ve Lactobacillus türleriydi.
Sonuç:
Bu çalışma, Rosa damascena uçucu yağının deneysel tıkanıklık sarılığı modelinde bakteriyel translokasyonu azaltabileceğini ve biyokimyasal parametrelerde kısmi iyileşme sağlayabileceğini düşündürmektedir. Bu bulgular ihtiyatlı bir şekilde yorumlanmalı ve daha ileri mekanistik ve histopatolojik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Rosa damascena Mill., Bakteriyel translokasyon, Gül yağı, Hepatik hasar, Obstrüktif sarılık

Therapeutic Potential of Rosa damascena Essential Oil against Bacterial Translocation in an Experimental Model of Obstructive Jaundice

Background:
Obstructive jaundice (OJ) is a clinically significant condition that induces hepatic injury, systemic inflammation, and bacterial translocation (BT), thereby increasing the risk of multi-organ dysfunction. Rosa damascena Mill. (Damask rose) essential oil possesses antioxidant, anti-inflammatory, and antimicrobial properties; however, its potential hepatoprotective and antitranslocational effects in OJ have not been investigated. This study aimed to evaluate the therapeutic efficacy of R. damascena essential oil in an experimental rat model of OJ.
Methods: Forty Wistar Albino rats were randomized into three groups: sham-operated controls (n = 10), biliary obstructive jaundice (BOJ, n = 15), and BOJ treated with rose oil (ROT, n = 15). OJ was induced by double ligation of the common bile duct. ROT rats received oral R. damascena essential oil (100 mg/kg/day) for seven days after ligation. Hepatic injury was assessed by measuring serum total bilirubin, alanine aminotransferase, aspartate aminotransferase, alkaline phosphatase, and gamma-glutamyl transferase levels. BT was evaluated by aerobic and anaerobic cultures of blood, mesenteric lymph nodes (MLNs), and spleen tissues.
Results: Bile duct ligation significantly increased serum cholestatic and hepatocellular enzyme levels compared with controls. Rose oil administration attenuated these elevations, particularly in ALP. BT was observed in 100% of BOJ rats, with positive cultures in at least two tissues, but decreased to 60% in ROT rats. The most frequently isolated microorganisms were coagulase-negative Staphylococcus spp. and Lactobacillus spp.
Conclusion: This study suggests that Rosa damascena essential oil may reduce bacterial translocation in an experimental model of obstructive jaundice, with partial improvement in biochemical parameters. These findings should be interpreted cautiously, and further mechanistic and histopathological studies are required.

Keywords: Rosa damascena Mill., Bacterial translocation, Rose oil, Hepatic injury, Obstructive jaundice