Ýskeminin yarattýðý asidoza eþlik eden pH düþmesi ve potasyum yükselmesi bilgileri, peritoneal lavaj sývýsýnda test edilerek, deneysel erken tanýya katký saðlanmasý amaçlandý.
GEREÇ-YÖNTEM: Sham, 30, 60, 120 ve 180 dk iskemi gruplarý olmak üzere 5 grup 10’ar Wistar albino cinsi sýçanlar üzerinde yapýlan çalýþmada, arteriyel oklüzyon ile mezenter iskemi gerçekleþtirildi. Peritoneal lavaj sývýlarýnda pH ve potasyum deðerleri ölçülen deneklerin kan pH seviyeleri de kaydedildi. Baðýrsaklardan alýnan örnekler patolojik olarak incelendi. BULGULAR: 30 ve 60 dk’lýk iskemi süresinde, lavaj sývýsýnda pH düþtü, potasyum miktarý arttý. 120 ve 180 dk’lýk geç dönemlerde ise, lavaj sývý pH’sý düþük kalmaya, potasyumu anlamlý düzeyde yükselmeye devam ederken, kan pH’sýnda anlamlý düþüþ ortaya çýktý. Patolojik deðerlendirmede, iskemi süresi ile baðýrsak duvar hasarýnýn paralel seyrettiði ortaya kondu. SONUÇ: Sham grubuna göre, iskeminin 30 ve 60 dk’lýk erken dönemlerinde bile, peritoneal lavaj sývýsý pH deðerlerinin düþtüðü, potasyum deðerlerinin yükseldiði belirlendi. Kan pH düþmesi ise, 120 dk sonrasýnda ortaya çýktý. Deneysel mezenterik iskemide, henüz kan pH’sýnýn yükselmediði erken dönemde peritoneal lavaj sývýsýnda pH ve potasyum ölçümleri yapýlarak erken tanýya katký saðlanabileceði kanýsýna varýldý.

AMAÇ: Ýndometazinle oluþturulan sýçan mide ülseri modelinde sildenafil sitratýn (SS) koruyucu etkileri araþtýrýldý. GEREÇ-YÖNTEM: Mide ülserleri indometazinin oral yoldan verilmesiyle oluþturuldu. Çalýþmada 30 sýçan kullanýldý. Sýçanlar 3 gruba ayrýldý; 50 mg/kg dozunda SS (n=10) veya omeprazol (n=10) verildi ya da hiç tedavi verilmedi (n=10, kontrol grubu). Ülser alanlarýnýn toplamýna ilave olarak, mide dokusundaki NO düzeylerini saptamak amacýyla mide dokusunda nitrit (NO2-) ve nitrat (NO3-) düzeyleri deðerlendirildi. Tüm ölçümler indometazinin oral uygulamasýndan 6 saat sonra yapýldý. BULGULAR: Ülser alanlarýnýn ortalamasý SS, omeprazol ve kontrol grubunda sýrasýyla 4,0±2,31, 3,0±2,00 ve 21,4±8,43 olarak ölçüldü. SS grubunda ortalama ülserasyon alanlarý kontrol grubuna göre daha düþük deðerlerde saptandý. Mide dokusundaki NO içeriði SS, omeprazol ve kontrol grubunda sýrasýyla 32,2±3,05, 24,8±3,23 ve 21,0±0,82 (µmol/g protein) þeklindeydi. NO muhtevasý SS grubunda kontrol grubuna göre ciddi þekilde yüksekti (p<0,001). SONUÇ: Sildenafil sitratýn mide mukozasýný indometazine baðlý oluþan hasardan koruyucu rolü olabilir. Bu etki NO’nun mide dokusundaki yükselmiþ olan düzeylerine baðlý olabilir.

AMAÇ: Üzümde ve kýrmýzý þarapta bulunan polifenol yapýdaki resveratrol’ün çeþitli dokularda serbest radikal temizleyicisi ve antioksidan özelliklere sahip olduðu önceki çalýþmalarda gösterilmiþtir. Bu yazýda sýçanlarýn arka ekstremitelerinde oluþturulan iskemi reperfüzyon (I/R) yaralanmasýnda resveratrol’ün kas dokusundaki etkileri araþtýrýldý.
GEREÇ-YÖNTEM: Yirmi dört adet Sprague-Dawley cinsi sýçanýn sað arka ekstremitelerine turnikenin uygulanmasý ile arteryel kan dolaþýmý 4 saat süreyle durduruldu. Dördüncü saatin sonunda turnike serbestleþtirilerek sýçanlar her biri 6 adetten oluþan 4 gruba ayrýldý. Ekstremitenin grup 1’de 4 saat, grup 2’de 8 saat süreyle yeniden perfüzyonuna izin verildi. Tedavi gruplarýna (grup 1 ve grup 2) %0,5 etil alkol içinde 10 mg/kg resveratrol intraperitoneal (i.p.) uygulandý. Ayný sürelerle reperfüzyonuna izin verilen kontrol gruplarýna (grup 3 ve grup 4) ise sadece %0,5 etil alkol i.p. uygulandý. Histolojik deðerlendirme için gastroknemius kasý ve malondialdehit (MDA) seviyelerinin ölçümü için tibialis anterior kasý çýkarýldý.
BULGULAR: Resveratrol ile tedavi edilen gruplarda kas dokusunda polimorf çekirdekli lökosit infiltrasyonu, ödem, kas liflerinin boyutlarýnda deðiþiklik ve segmental nekroz kontrollerle karþýlaþtýrýldýðýnda belirgin azalmýþtý (p<0.05). MDA seviyeleri de ayný þekilde tedavi grubunda düþüktü (p<0.05). SONUÇ: Bu sonuçlar resveratrolün güçlü antioksidan etkisi ile iskelet kasýný I/R yaralanmasýna karþý koruyabileceðini düþündürmektedir.

AMAÇ: Bu çalýþmanýn amacý, insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) ve insülin-benzeri baðlama protein-3 (IGFBP-3) moleküllerinin ciddi kafa travmasý sonrasý serumda ve beyin omurlik sývýsý’ndaki (BOS) seviyelerini ölçmek ve kontrol grubu ile karþýlaþtýrmaktýr.
GEREÇ-YÖNTEM: Travma ve kontrol gruplarýmýzý sýrasý ile aðýr kafa travmalý 11 hasta ile 9 hidrosefalili (bir hasta normal basýnçlý diðer sekiz hasta akuaduktus stenozuna baðlý hidrosefali) hasta oluþturdu. Hastalardan alýnan serum ve BOS örneklerinde IGF-1 ve IGFBP-3 seviyeleri kafa travmasý sonrasý ölçüldü ve seviyeleri kontrol grubu ile karþýlaþtýrýldý. BULGULAR: Gerek hasta ve gerekse de kontrol grubunda BOS, IGF-1 ve IGFBP-3 seviyeleri ölçülemeyecek derecede düþüktü. Serum seviyelerine bakýldýðýnda ise, hasta grubu kontrol grubuna göre her zaman daha yüksek IGF-1 ve IGFBP-3 deðerleri saptandý. SONUÇ: Aðýr kafa travmasýnýn akut veya kronik dönemlerde IGF-1 verilmesi yarar saðlayabilir ve insanlarda mortalite ve morbiditeyi azaltabilir.

AMAÇ: Son yýllarda ultrasonografi (USG) eþliðinde invajinasyon redüksiyonu popüler bir yöntem olmuþtur. Ancak, ayrýntýlar, iþlemin süresi, baþarýsýzlýk nedenleri irdelenmemiþtir. Bu çalýþmada, USG eþliðinde serum fizyolojik ile redüksiyon uygulanan invajinasyon olgularý deðerlendirildi ve operatif yaklaþým ile tedavi edilen önceki dönem olgularý ile karþýlaþtýrýldý. GEREÇ-YÖNTEM: Ciddi peritonit ya da perforasyonu olanlarla, 3 yaþýndan büyük ve 1 aydan küçük olanlar çalýþma dýþý býrakýldý. Anal kanala, ýsýtýlmýþ serum fizyolojik uygulandý. Baþarýlý redüksiyonun ana ölçütü olarak USG monitöründe serumun ileuma geçiþi deðerlendirildi. Bu sýrada hastanýn kliniðinde belirgin düzelme olmasý da baþarýlý redüksiyon açýsýndan bir ölçüt olarak görüldü. Ýþleme bir zaman sýnýrlamasý getirilmedi. BULGULAR: Elli bir invajinasyonlu hastanýn 41’inde iþlem baþarýlý sonuçlandý. Redüksiyonu parsiyel olarak gerçekleþen üç hastada ayný iþlem yinelendi ve bunlar da total olarak redükte oldular. Perforasyon ya da baþka bir komplikasyon görülmedi. Redüksiyonun baþarýsýz olduðu 10 hastanýn birinde ileal lenfoma, birinde de duplikasyon kisti “lead point” nedeni olarak belirlendi. SONUÇ: Çocukluk çaðýnda USG eþliðinde hidrostatik ileokolik invajinasyon redüksiyonu güvenlidir, aðrýsýzdýr ve baþarý oraný yüksektir. Hasta ve ekip radyasyon ýþýnlarý ile de karþýlaþmamaktadýr. Baþarýlý redüksiyonu gösteren baþlýca belirteçler arasýnda radyolojik ve klinik olarak düzelme bulgularý vardýr. Bazý olgularda, ikinci bir redüksiyon denemesi gerekebilir. Ýnvajinasyon için daha önce ameliyat öyküsünün bulunmasý hidrostatik redüksiyon için bir kontrendikasyon oluþturmaz.

AMAÇ: Açýk göz küresi yaralanmasý nedeniyle cerrahi onarým uygulanan olgularda görme keskinliðini etkileyen faktörler araþtýrýldý. GEREÇ-YÖNTEM: Acil cerrahi onarým uygulanan 195 olgunun dosya kayýtlarý geriye dönük olarak deðerlendirildi. Bunlar arasýndan, kayýtlarý eksiksiz tutulmuþ ve en az 6 ay izlemi bulunan 119 olgunun 119 gözü çalýþmaya alýndý. Olgular yaþ, cinsiyet, travmanýn tipi, lokalizasyonu, ameliyat öncesi ve sonrasý muayene bulgularý ile baþka cerrahi giriþim yapýlmýþ olmasý açýsýndan deðerlendirildi. Ýstatistiksel analizde ki-kare testi ve logistik regresyon analizi kullanýldý.
BULGULAR: Ýlk görme keskinliðinin evre 4 veya evre 5 düzeyinde olmasý (p=0,042), yara yerinin zon 1 dýþýndaki alanlara lokalize olmasý (p=0,001), travmanýn penetran tipte olmamasý (p=0,003), ameliyat öncesi total ön kamara kaybý (p=0,005), hifema varlýðý (p=0,001), vitre prolapsusu varlýðý (p=0,000) ve ameliyat sonrasý arka segment patolojisi oluþumu (p=0,000) görsel prognozu kötü yönde etkilediði saptandý. Sonuçta görme keskinliðini etkileyebilecek tüm faktörler birlikte deðerlendirildiðinde, görme keskinliði evre 4 veya evre 5 olan olgularda “arka segmentte patoloji varlýðý” (p=0,000, Odds oraný=16,604) ve ameliyat öncesi “total ön kamara kaybýnýn” (p=0,015, Odds oraný=4,661) istatistiksel olarak anlamlý olduðu görüldü. SONUÇ: Açýk göz küresi yaralanmasý olan olgularda arka segmentte saptanan deðiþiklikler ve ameliyat öncesi muayenede ön kamaranýn total kayýp olmasý sonuç görme keskinliðinde belirleyici faktörlerdir. Bu nedenle, ortamýn þeffaf olduðu olgularda periferik retinayý da kapsayan oftalmoskopi, ortam opasitesi olan olgularda da ultrasonografi, izlem sürecinde ihmal edilmemesi gereken muayene yöntemleridir.

AMAÇ: Travmatik pankreas yaralanmasý nedeniyle ameliyat edilen hastalardaki morbidite ve mortalite ve bunlara etkili faktörler incelendi. GEREÇ-YÖNTEM: 1996-2004 tarihleri arasýnda travmatik pankreas yaralanmasý nedeniyle kliniðimizde ameliyat edilen 13 hasta (13 erkek; ort. yaþ 35,3; daðýlým 20-60) geriye dönük olarak incelendi. BULGULAR: On olguda penetran, üç olguda künt yaralanma mevcuttu. Olgularda yaralanmadan ameliyata kadar geçen süre ortalama 5,8 (1-48) saat idi. Mortalite üç olguda (%23) görüldü. Hayatýný kaybeden iki olguda büyük damar yaralanmasý mevcuttu. Ameliyat sonrasý en sýk görülen komplikasyon plevral efüzyon idi, iki hastada (%15) görüldü. SONUÇ: Morbidite ve mortalite büyük oranda yaralanmaya eþlik eden yandaþ organ yaralanmasý varlýðýyla iliþkili bulundu.

AMAÇ: Bu çalýþmada, bölgemizde görülen yýlan zehirlenmeleri, bunlarýn tedavileri ve alýnan sonuçlar deðerlendirildi. GEREÇ-YÖNTEM: 2004 ile 2005 yaz aylarýnda servisimizde 21 yýlan ýsýrmasý olgusu (10 erkek, 11 kadýn; ortalama yaþ 36,4; daðýlým 10-70) takip edildi. Bunlarýn dört tanesi kuru ýsýrýk olgusuydu. Diðer 17 olguda zehirlenme meydana gelmiþti. BULGULAR: Zehirlenme olgularýnda lokal ve hematolojik bozukluklar görüldü. Bir hastada lokal deri nekrozu meydana geldi. Hastalarýn beþ tanesinde trombositopeni oluþtu. Beþ hastaya toplam 7 ünite kan transfüzyonu yapýldý. Yýlan antiserumu olarak Avrupa yýlanlarý için hazýrlanmýþ olan Zagreb serumu kullanýldýðýnda daha iyi sonuçlar alýndý. Zagreb serumu bulunamayan durumlarda hastalara Mýsýr’dan ithal edilen serum kullanýldý. Daha yüksek dozda antiserum kullanýlmasýna raðmen klinik tablo daha geç düzeldi. SONUÇ: Bölgemizde görülen zehirli yýlan ýsýrmasý olgularýnda hematolojik bozukluklarýn ve lokal sorunlarýn ön planda olduðu gözlenmektedir. Olabildiðince erken sürede yapýlacak antiserum tedavisi ile zehirlenme sonrasý geliþebilecek sorunlarýn engellenebileceði görüþündeyiz.

Primer dalak anjiyosarkomu nadir görülen ve tanýsý zorlukla konabilen bir hastalýktýr. Bu yazýda karýn aðrýsý ile baþvuran, takiplerinde þok bulgularý meydana geldiðinden laparotomi ile taný konulan bir olgu tartýþýldý. Dalak anjiyosarkomu özellikle açýklanamayan anemi, dalakta kitle ve splenomegalisi olgularýn ayýrýcý tanýsýnda düþünülmelidir. Hýzlý seyirli kötü prognozlu bir hastalýktýr. Rüptür geliþebileceðinden erken dönemde splenektomi uygulanmalýdýr.

Bu yazýda travma sonrasý geç dönemde ortaya çýkan lateral abdominal duvar hematomu olgusu sunuldu. Hasta, künt vücut travmasý sonrasý 30. günde dev hematom, plevral efüzyon ve kilo kaybý bulgularý ile hastaneye yatýrýldý. Bilgisayarlý tomografi incelemesinde hematomun aksilladan gluteus düzeyine kadar ulaþtýðý görüldü. Ýnce iðne aspirasyon biyopsisinde eksüda niteliðinde sývý kolleksiyonu saptandý ve yaklaþýk olarak beþ litre sývý drene edildi. Bu olguda gösterildiði gibi lateral abdominal duvar hematomlarý nonspesifik bulgularla karþýmýza çýkmakta ve bu nedenle geç taný almaktadýrlar.

Hava embolizminin torasik, kardiyovasküler ve nöroþirürjik ameliyatlar, hemodiyaliz ve santral kateter yerleþtirilmesi, delici toraks ve kraniyal travma gibi birçok klinik durum sonrasýnda ortaya çýktýðý bilinmektedir. Bilgisayarlý tomografi (BT), hava embolizminin gösterilmesinde faydalýdýr. Bununla birlikte majör serebral arterlerin tümünde masif havanýn BT ile gösterilmesi oldukça nadirdir. Bu yazýda, baþarýsýz posttavmatik kardiyopulmoner resüsitasyonu takiben yapýlan postmortem BT incelemede saptanan serebrovasküler pnömoanjiyogramlý 45 yaþýndaki kadýn olguda olasý mekanizmalar deðerlendirildi.

On dört yaþýnda erkek hasta sað kasýðýnda aðrý yakýnmasý ile hastanemize baþvurdu. Aðrýsýnýn, bir hafta önce futbol oynarken, þut attýktan sonra aniden baþladýðýný belirtti. Aktif ve pasif kalça hareketlerinde kýsýtlýlýk vardý. Ön arka pelvis grafisinde, sað spinal iliyak anterior inferiordan 1 cm distale doðru deplase kemik fragmaný görüldü. Hasta analjezik ilaçlar ve alt ekstremitesine yük vermesi önerileri ile taburcu edildi. Dört hafta sonra eklem hareket açýklýðý normal sýnýrlarda ve aðrýsýz iken, 8 hafta sonra kalça fleksiyonu tam olarak elde edildi.